Periode: 2014 – heden
Rollen Synergie: Onafhankelijk voorzitter + strategisch partner impactstrategie
In 2014 werd Synergist Jelmer onafhankelijk voorzitter van Tuinbranche Nederland. Hij kreeg van de directeur Frank van der Heide de vraag om te helpen de twee groepen leden: retailers en leveranciers, te verbinden en gezamenlijk in beweging te brengen. Die beweging werd een beweging voor meer groen. Een bijzondere reis met een aantal typerende fases in de reis naar impact.
Het is onze taak om je te vertellen dat de bodem vol met nuttige beestjes is en dat ze gekoesterd moet worden” Brenda Hornstra adjunct directeur tuinbranche Nederland
— Tuinbranche
Tuinbranche Nederland is een brancheorganisatie met een ledenstructuur: retailers en leveranciers. Het werk wordt gedaan door een professioneel verenigingsbureau. Dat had een heel betrokken, ondernemend en gedreven team. Het bestuur dat met dit bureau samenwerkte was in een wat formele, controlerende manier van werken beland waar de energie niet tot leven kwam. Bestuurders konden de energie die ze als ondernemers bezaten, gezamenlijk nog niet richten. Het eerste doel was dan ook simpel én essentieel: ruimte maken voor het echte gesprek. Een aantal kleine, maar bepalende ingrepen creëerden ruimte. Notulen werden een hamerstuk. De agenda werd opnieuw gestructureerd — minder rapportage, meer tijd voor het leren kennen van elkaar, de check-in en verdiepende gesprekken. Er kwam tijd voor reflectie op de branche, wat er speelde en minstens zo belangrijk: tijd om elkaar te leren kennen. Deze verschuiving werkte. Zeker toen nieuwe bestuursleden actief vorm gaf aan de openheid — of ze voor- of achterliepen in de markt, welke thema’s hen zorgen baarden, wat hen enthousiast maakte. De psychologische veiligheid groeide. Er ontstond lucht om niet alleen te toetsen, maar samen te bouwen. Dat kenmerkte een eerste omslagpunt: van informatie delen naar verantwoordelijkheid delen.
De bestuurlijke cultuurverandering maakte ruimte voor een tweede beweging. Tuinbranche Nederland deed bijzonder veel projecten, vaak gedreven door de energie en betrokkenheid van de professionals. Vaak speelden er meer dan twintig projecten waardoor de samenhang lastig was te overzien. Frank en Jelmer groepeerden deze projecten in drie logische clusters die de strategische pijlers van de vereniging werden: 1. Mens & organisatie 2. Retail & innovatie 3. Vergroening & verduurzaming Daarmee ontstond helderheid, rust, overzicht en toekomstgerichte focus. Het gezamenlijk bepalen van prioriteiten en ambities werd makkelijker en de gesprekken nog meer gericht. Dat creëerde het fundament voor de volgende doorbraak.
Tot dan toe ging het in de branche vooral over tuinbeleving: plezier, sfeer, inspiratie. Maar gaandeweg werd duidelijk dat tuinen veel meer waarde hebben dan dat. Ze spelen een cruciale rol in het tegengaan van wateroverlast, hittestress en het herstel van biodiversiteit. Dat inzicht viel op zijn plek in 2018. Het werd duidelijk: als elke Nederlandse tuin 10 m² wordt vergroend, creëren we samen een hoeveelheid nieuwe natuur die gelijk staat aan (Nationaal Park De Hoge) Veluwe. Zo ontstond de ambitie “Een Veluwe erbij” — slechts drie woorden, alleszeggend. Het gaf de branche nog meer voorwaartse energie en een reden om de samenwerking met anderen op te zoeken: gemeenten, waterschappen, verzekeraars, natuurorganisaties. Zo werd een branche de start van een beweging.
De volgende stap was het versnellen van de verandering. Gemeenten en waterschappen probeerden inwoners te bereiken via brieven, lokale sufferdjes en gemeenteborden — precies dáár waar mensen níet met hun tuin bezig zijn. Het idee ontstond om in tuincentra een vaste plek te creëren — een inspirerend informatiepunt over regenwateropvang, hittestress, biodiversiteit en vergroening. Het eerste Groene Klimaatplein ontstond in samenwerking met verzekeraar Achmea. De formule bleek krachtig: in drie jaar tijd groeide het van 0 naar 60 Groene Klimaatpleinen. Inmiddels zijn er ook pleinen in Italië, België, Frankrijk en Canada, en zijn meer dan 500 medewerkers opgeleid tot Groene Klimaatpleinambassadeur. De ambitie: doorgroeien naar 160 pleinen in Nederland voor een landelijk dekkend netwerk.
Vergroenen is niet geloofwaardig als het groen niet duurzaam is. Daarom ontwikkelde de branche zelf, nog vóór wetgeving, de ambitie om 70% van het plantassortiment chemievrij te hebben in 2030. Met pilots, experimenten en soms weerstand, maar altijd vanuit het besef: we willen onderdeel zijn van de oplossing.
In ons boek lees je meer over de kracht van inspiratie en werken vanuit purpose, geschreven door Joris van Zoelen en Ariane Roos.
Al 500+ keer besteld
