Begin 2025 zat het leiderschapsteam van Cordaid in Den Haag om tafel met één vraag: hoe houd je richting in een wereld met minder middelen die decentraliseert? De gesprekken waren scherp en soms confronterend, maar steeds gedreven door één verlangen – trouw blijven aan de missie.
Daar ontstond ruimte. Ruimte om te durven kiezen voor een nieuw organisatiemodel waarin lokale teams leidend zijn, en sturing niet langer van boven komt, maar uit het hart van de organisatie zelf.
“We dachten lang dat sturing betekende dat je alles moest weten. Nu weten we: sturing begint bij vertrouwen. Pas toen we durfden loslaten, ging het bewegen.”
— Heleen, directielid Cordaid
Synergie hielp Cordaid die koers concreet te maken. Samen ontwierpen we een nieuw sturingsmodel en een financieel houdbare structuur waarin Locally Led Development het vaste oriëntatiepunt is.
Sturing werd opnieuw gedefinieerd: niet als controle, maar als richting. Een systeem dat besluitvorming, leiderschap en gedrag met elkaar verbindt. Dat eenvoud brengt in complexiteit – en ruimte schept voor lokale verantwoordelijkheid.
De nieuwe structuur werkt met landenplannen die samenkomen in regionale hubs die de landen ondersteunen. Zo krijgt besluitvorming een ritme dat past bij de praktijk in het veld, zonder de samenhang te verliezen.
De eerste stappen zijn gezet, maar het vraagt nog oefening. Niet elke structuur staat al stevig. De balans tussen eigenaarschap en samenhang moet zich nog vormen – en dat kost tijd.
In de aanloop naar de strategie merkte Cordaid dat het vertrouwen in de organisatie begon te slijten. Teams wilden het goed doen, maar het ‘zeker weten’ werd belangrijker dan het ‘gewoon doen’. Voor elk besluit ontstonden nieuwe werkgroepen, memo’s en analyses. Vragen vermenigvuldigden zich sneller dan antwoorden.
Tijdens het project werd dat patroon zichtbaar – en bespreekbaar. Samen met Synergie onderzocht het team waarom het denken was losgeraakt van het doen. De oplossing lag niet in méér regels, maar in duidelijke sturing: wie beslist waarover, wanneer en op basis van welke informatie.
Door verantwoordelijkheid lager in de organisatie te leggen, ontstond rust. Besluiten werden kleiner, sneller en beter onderbouwd. Tegelijk laat de praktijk zien hoe lastig het is om oude reflexen los te laten. Er is nog spanning tussen nieuwe rollen, en het vraagt moed om het vertrouwen vast te houden als niet alles direct loopt zoals bedacht. Maar juist in dat leren groeit het besef: verandering is geen plan, het is een proces.
De druk stond erop, er was geen tijd te verliezen. In zes weken ontstond een strategie die de basis legt voor een toekomstbestendige Cordaid. In 22 maanden moet die strategie werkelijkheid zijn: een organisatie die lokaal wordt geleid, financieel gezond is en meetbare impact levert.
De eerste maanden van de implementatie laten zien dat verandering niet lineair is. Sommige teams pakken snel de nieuwe manier van werken op, anderen zoeken nog naar houvast. De sturing is ontworpen om juist dát mogelijk te maken: leren, aanpassen en doorgaan. Waar mensen eigenaarschap voelen, groeit effectiviteit – ook als het onderweg nog schommelt.
Was alles maar waar wat werd besproken en bedacht in de sessies die Cordaid heeft gehad. Helaas. De praktijk is altijd weerbarstiger dan het plan op papier. En de wereld verandert soms sneller dan de organisatie kan bijhouden. In de samenwerking is in zeer kort tijdbestek ontzettend veel bereikt. En zijn ook wezenlijke stappen gemaakt in de ontwikkeling en verandering van de organisatie. Tegelijkertijd is het daarmee pas begonnen. Naast volhoudendheid en volharding, is het ook nodig om het sturingsmodel ‘bij te sturen’. Een organisatie is nooit af en een transformatie ook niet. Sturen op de gewenste verandering vormt een wezenlijk instrument voor ontwikkeling en transformatie …. accepteren van imperfectie ook.
Risico: De omslag naar lokaal leiderschap kan leiden tot besluitvertraging of verlies van samenhang – het risico dat het ‘Cordaid-gevoel’ verwatert.
Mitigatie: Synergie ontwierp met Cordaid een sturingsmodel dat autonomie combineert met duidelijke kaders. Besluitvorming is gedelegeerd, maar verankerd in één ritme en één taal. Zo blijft richting behouden, terwijl lokale teams handelen met vertrouwen.
In ons boek lees je meer over de kracht van inspiratie en werken vanuit purpose, geschreven door Joris van Zoelen en Ariane Roos.
Al 500+ keer besteld
