Het is februari.
Het ontwikkelen van het jaarplan 2026 ligt net achter ons. Het jaar is begonnen. Nu wordt papier ineens praktijk. Het is aan de teams en aan de organisatie om de zo goed doorwrochte plannen om te zetten naar tastbare resultaten. En ergens, in een MT-overleg of een projectupdate, zie je de eerste scheurtjes verschijnen: is dit in lijn met het plan? Stond dit niet anders in het plan?
Hoe ervaar jij dat moment? Denk je dan ook: weg met het jaarplan? Of ga je op zoek naar een betere vorm. Minder circus, meer bijstelruimte?
Is het maken van een jaarplan voor jou een flow? Krijg je er energie van? Of voelt het ieder jaar opnieuw als een noodzakelijk kwaad: veel werk, veel afstemming, veel slides — en een stille wetenschap dat een deel ervan nooit zo uitgevoerd zal worden.
Dat gevoel komt zelden uit het niets. Het heeft vaak te maken met twee dingen tegelijk:
– je weet dat de werkelijkheid weerbarstiger zal zijn dan je plan
– én het proces om tot dat plan te komen is stroperig, tijdrovend en soms ronduit frustrerend
Ik kom daar zo op terug. Eerst dit …
Weg met dat circus van de jaarplannen
Je leest het steeds vaker. Leiders die zeggen: stop toch met die jaarlijkse plannenmakerij.
Bas van der Veldt (AFAS) verwoordde het recent scherp: terugkijkend zagen ze vooral plannen die nooit zijn uitgevoerd, terwijl de dingen die wél gebeurden er niet in stonden. Conclusie: laten we stoppen met dat jaarlijkse circus.
Dat klinkt bevrijdend. En eerlijk is eerlijk: er zit een kern van waarheid in.
Plannen kloppen nooit volledig. De praktijk loopt altijd anders. Context verandert. Inzichten verschuiven. Dat is geen falen, dat is realiteit. Juist daarom stel je bij en ga je door.
Maar de echte vraag is niet: pleit dit voor het stoppen met jaarplannen?
De vraag is: wat legt dit eigenlijk bloot?
De onderliggende hypothese lijkt te zijn: zonder plan ben je beter af. Minder gedoe, meer vrijheid, meer snelheid. Op korte termijn voelt dat heerlijk. Minder vergaderingen, minder frictie, minder pijn. Maar verleg je daarmee niet simpelweg de pijn?
Want langs welk kader toets je nieuwe ideeën dan?
Hoe weet de organisatie wat écht prioriteit heeft?
Wie bepaalt wat nu voorrang krijgt als alles urgent voelt?
Stel je dit even concreet voor.
Finance komt met het idee om een nieuw systeem te implementeren. Logisch, nodig, slim.
Logistiek is ondertussen bezig met het optuigen van een compleet nieuwe supply chain. Daar zit geen ruimte voor extra complexiteit.
Zonder gezamenlijk plan ontstaat geen snelheid, maar ruis.
En uiteindelijk langere gesprekken, zwaardere besluitvorming en meer politiek — omdat elke beslissing opnieuw in de context van het hier en nu moet worden uitgevochten.
Richting geeft houvast — juist als het schuurt
Een goed jaarplan is geen dichtgetimmerde blauwdruk. Het is een richtinggevend kader.
Iets waartegen je kunt zeggen: dit past wel of dit past nu niet.
Juist zodat je de operatie in kunt.
En ja — als de context verandert (en dat gebeurt gegarandeerd), dan stuur je bij. Maar dat bijsturen gaat snel, kort en doelgericht omdat er goed is nagedacht over de hoofdlijn.
Een plan dat bij de eerste windvlaag volledig omwaait, was geen plan maar een wenslijst.
Een goed plan is weerbaar. Het beweegt, maar breekt niet.
Daarom zie je in organisaties zonder plan vaak iets paradoxaals gebeuren:
niet méér wendbaarheid, maar minder.
Niet kortere meetings, maar langere.
Niet meer focus, maar meer discussie.
Het probleem is zelden het jaarplan zelf.
Het probleem is het circus eromheen.
Het eindeloze ophalen van input.
Het dichtplakken van alle belangen.
Het presenteren van zekerheid die er niet is.
Het maken van plannen die vooral bedoeld zijn om niemand teleur te stellen.
Impactorganisaties doen het anders.
Zij gebruiken het jaarplan niet als contract met de toekomst, maar als gezamenlijk referentiepunt.
Helder over richting, expliciet over keuzes, eerlijk over onzekerheden.
Geen dikke documenten, wel scherpe prioriteiten.
Geen schijnzekerheid, wel gedeeld begrip.
En dan de cruciale vraag aan jou:
Ervaar jij het maken van een jaarplan als energie-lek?
Dan ben je óf niet zo goed in het maken van jaarplannen…
óf je bent eigenlijk klaar met het circus eromheen.
En dat zijn twee totaal verschillende diagnoses.
Wil je met je organisatie aan de slag met impactstrategie? Laat je mailadres achter en we spreken elkaar snel vrijblijvend.
Laat de ervaring met +2.000 organisaties voor je werken
Vragen over onze werkwijze?
Geen probleem! We hebben de meest gestelde vragen voor je verzameld.
Wij helpen je een duidelijk concept te ontwikkelen dat perfect aansluit bij je merk. Zo weet je meteen wat de kernboodschap van jouw podcast is en hoe je deze effectief kunt overbrengen op je publiek.
Wij helpen je een duidelijk concept te ontwikkelen dat perfect aansluit bij je merk. Zo weet je meteen wat de kernboodschap van jouw podcast is en hoe je deze effectief kunt overbrengen op je publiek.
Wij helpen je een duidelijk concept te ontwikkelen dat perfect aansluit bij je merk. Zo weet je meteen wat de kernboodschap van jouw podcast is en hoe je deze effectief kunt overbrengen op je publiek.
